İstanbul’un tarihi ve mimari kimliğinde önemli bir yere sahip olan Erken Cumhuriyet Dönemi yapılarına yönelik koruma çalışmaları kapsamında dikkate değer bir adım atıldı. Fatih İlçesi, Binbirdirek Mahallesi, Divanyolu Caddesi üzerinde yer alan ve “Atatürk’ün Mimarı” olarak tanınan ünlü mimar Seyfi Arkan tarafından tasarlanan tarihi Çemberlitaş Palas (238 ada, 41 parsel), resmi olarak tescil edilerek koruma altına alındı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıklar Daire Başkanlığı Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü teknik ekiplerince yürütülen “İstanbul Kültür Varlıkları Envanteri Projesi” kapsamında kapsamlı bir çalışma gerçekleştirildi. Uzmanlar tarafından 24 Mart 2023 tarihinde yerinde yapılan teknik incelemeler, tarihi harita arşiv analizleri ve literatür taramaları neticesinde yapıya dair detaylı bir tespit raporu hazırlandı.

Hazırlanan bu teknik raporu gündemine alan 4 numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 12.04.2023 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda yapının “Korunması Gerekli Kültür Varlığı” niteliği taşıdığına karar vererek tescil işlemini resmi olarak onayladı.

Tarihe Saygı Kriteri Tescili Getirdi

Kurul tarafından alınan tescil kararında, 1937-1938 yılları arasında inşa edilen Çemberlitaş Palas’ın taşıdığı eşsiz mimari ve tarihi değerler etkili oldu. Yapının tescil edilmesindeki temel gerekçeler şu şekilde sıralandı:

• İlk Konut Örneği Olması: Yapı, Erken Cumhuriyet Dönemi modern Türk mimarisinin en önemli temsilcilerinden Seyfi Arkan’ın İstanbul’da tasarladığı ilk konut bloku olma özelliğini taşıyor.
• Tarihi Dokuya Uyum: Köprülü Mehmet Paşa Medresesi’ne bitişik konumda bulunan bina; sokak hizası, yükseklik algısı ve tarihsel bağlamın sürekliliğini koruyarak, geçmişe saygı duyan ve dönemine ışık tutan çağdaş bir tasarım dili sunuyor.
• Döneminin Tek Örneği: Zaman içinde konut işlevini kaybedip ticari alanlara (restoran ve atölyeler) ev sahipliği yaparak müdahalelere maruz kalmış olsa da Divanyolu Caddesi üzerinde kendi dönemini yansıtan tek özgün sivil mimarlık örneği olarak kabul ediliyor.

4 numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun tescil kararı doğrultusunda, Çemberlitaş Palas’ın sonraki süreçte üzerindeki tüm niteliksiz eklentilerden arındırılması ve özgün mimari kimliğiyle geleceğe aktarılması hedeflenmektedir.