İstanbul Büyükşehir Belediyesi, şehrin tarihsel derinliğini korumak ve gelecek planlama süreçlerine entegre etmek amacıyla yürüttüğü çalışmalara bir yenisini ekledi. Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü (KMKM) tarafından titizlikle yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlanan İstanbul Yer Altı Kültür Varlıkları Envanteri, Haziran 2024 itibarıyla güncellenerek kamuoyunun ve araştırmacıların erişimine sunuldu.

Şehrin Görünmeyen Hafızası Kayıt Altına Alındı

İstanbul’un çok katmanlı yapısını belgelemeyi hedefleyen bu kapsamlı çalışma, şehrin altındaki tarihî dokuyu koruma stratejilerinin merkezine yerleştiriyor. Envanter çalışmaları kapsamında; ayazmalardan sarnıçlara, höyüklerden dehlizlere kadar uzanan geniş bir yelpazede toplam 898 yer altı kültür varlığı tespit edildi.

Bu envanterin dağılımı şu şekildedir:

• 695 Tescilli Yapı: Halihazırda resmi koruma altında olan 638 su yapısı, 30 karma yapı, 24 kentsel öğe ve 3 dini yapıdan oluşmaktadır.
• 203 Öneri Yapı: Korunmaya değer nitelikte olduğu saptanan ve tescil süreçlerinin başlatılması için ilgili koruma kurullarına raporlanan yeni keşifleri içermektedir.

Bilimsel Temelli Koruma Stratejisi

Envanter oluşturulurken; tarihî haritalar, akademik literatür taramaları, kurul kararları ve saha araştırmaları gibi pek çok veri kaynağı bir araya getirildi. Bu dijital veri tabanı, sadece bir listeleme çalışması değil, aynı zamanda İstanbul’un kentsel dönüşüm ve planlama süreçlerinde yer altı mirasımızın bir “engel” değil, korunması gereken bir “değer” olarak ele alınmasını sağlayacak temel bir rehber niteliği taşıyor.

Özellikle su yapıları (sarnıçlar, su yolları, kuyular) bakımından oldukça zengin olan İstanbul’un bu gizli mirası, KMKM tarafından sürdürülen İstanbul Kültür Varlıkları Envanteri projesiyle güncel kaynaklar ışığında belgelenmeye devam ediyor.

Detaylı Bilgi ve Harita Erişimi: İstanbul’un yer altındaki tarihsel mirasını keşfetmek ve harita üzerindeki konumlarını incelemek için İstanbul Yer Altı Kültür Varlıkları Envanteri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.